Vụ việc đất tái định cư bộ lạc Sanchakeng: Sai sót hành chính kéo dài 21 năm

Một vụ việc phức tạp liên quan đến quyền sở hữu đất tái định cư của bộ lạc Sanchakeng tại khu vực Hòa Bình, thành phố Đài Trung, đã gây ra nỗi lo lắng kéo dài cho hàng trăm hộ dân suốt hơn hai thập kỷ qua. Sai sót hành chính trong quá trình chuyển nhượng quyền sử dụng đất sau trận động đất 921 đã đẩy nhiều gia đình vào tình thế khó khăn, đứng trước nguy cơ mất nhà cửa, nhưng nay đã có những tín hiệu tích cực về hướng giải quyết.

Hậu quả khôn lường từ sai sót hành chính sau động đất 921

Bộ lạc Sanchakeng thuộc khu Hòa Bình, thành phố Đài Trung, đã phải di dời tập thể sau trận động đất kinh hoàng 921 xảy ra vào năm 1999. Trong quá trình tái thiết và cấp đất tái định cư, đáng tiếc là cơ quan quản lý địa phương – lúc đó là Văn phòng Hương Hòa Bình (hiện là Văn phòng Quận Hòa Bình) – đã mắc phải sai sót nghiêm trọng. Cụ thể, cơ quan này đã không hoàn tất thủ tục chuyển nhượng quyền sở hữu đất tại khu vực tái thiết và bỏ sót việc lập các hồ sơ, sổ sách cần thiết để kiểm tra, dẫn đến việc không thể chứng minh quyền sở hữu đất hợp pháp. Hậu quả của sự lơ là hành chính này chỉ thực sự bùng phát khoảng 20 năm sau, khi nhiều hộ gia đình bị ảnh hưởng bất ngờ nhận được thông báo từ tòa án về việc đất của họ bị đem ra bán đấu giá. Điều này buộc các nạn nhân phải bỏ ra số tiền lớn để mua lại chính mảnh đất mình đang ở, hoặc đối mặt với nguy cơ bị kiện yêu cầu tháo dỡ nhà cửa và trả lại đất. Tình trạng này đã gây ra sự hoang mang, lo sợ kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và tâm lý của người dân bản địa.

Viện Giám sát Đài Loan vào cuộc điều tra và chấn chỉnh

Trước tình hình đó, Viện Giám sát (監察院), cơ quan chuyên trách giám sát các hoạt động của chính phủ tại Đài Loan, đã vào cuộc điều tra. Sau hơn hai năm làm việc miệt mài, vào tháng 10 năm 2023, Ủy ban Nội chính và Dân tộc của Viện Giám sát đã thông qua báo cáo điều tra và đề xuất chấn chỉnh Hội đồng các Dân tộc Bản địa, Chính quyền thành phố Đài Trung và Văn phòng Quận Hòa Bình. Viện Giám sát đã yêu cầu các cơ quan này khẩn trương thực hiện kế hoạch tái thiết khu dân cư bản địa, sớm chuyển quyền sở hữu đất tư nhân trên nền nhà tái thiết về sở hữu nhà nước. Các thành viên Viện Giám sát đã chỉ ra rằng nguyên nhân gốc rễ của vụ việc là do Văn phòng Hương Hòa Bình vào khoảng năm 2005 đã sơ suất, không yêu cầu một số chủ sở hữu đất phối hợp từ bỏ quyền sở hữu và hoàn tất đăng ký quyền sở hữu nhà nước. Sai sót này đã dẫn đến việc một phần đất xây dựng tư nhân bị tòa án cưỡng chế bán đấu giá và chuyển nhượng cho bên thứ ba vào năm 2021, đẩy người dân vào vòng xoáy kiện tụng và nỗi lo mất nhà.

Ánh sáng cuối đường hầm: Những bước tiến quan trọng trong giải quyết

Sau 21 năm chờ đợi trong lo âu, vụ việc đất đai tại Sanchakeng cuối cùng đã có những tín hiệu tích cực. Viện Giám sát thông báo vào ngày 7 tháng 7 năm 2026 rằng Chính quyền thành phố Đài Trung và Văn phòng Quận Hòa Bình đã hoàn tất việc lập quỹ chi trả chi phí mua lại đất. Điều này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc giải quyết tranh chấp kéo dài. Theo thông tin từ Viện Giám sát, Văn phòng Quận Hòa Bình đã hoàn tất việc soạn thảo hợp đồng công chứng mua lại đất vào tháng 3 năm 2026, và trong tháng 6 đã tiến hành ký kết, công chứng hợp đồng và hòa giải với các chủ sở hữu đất tư nhân. Sau khi có được sự đồng ý bán đất từ các chủ sở hữu, ký kết hợp đồng mua bán đất và hoàn tất đăng ký chuyển nhượng về sở hữu nhà nước, các hộ dân bị ảnh hưởng sẽ không còn phải đối mặt với tình trạng không chắc chắn về quyền sử dụng đất và nhà ở, cũng như thoát khỏi những tổn thương về thể chất và tinh thần do các vụ kiện tụng kéo dài gây ra. Viện Giám sát cũng tiếp tục thúc giục Hội đồng các Dân tộc Bản địa phối hợp với chính quyền địa phương và các hộ dân bị ảnh hưởng để đạt được sự đồng thuận cao nhất về việc sử dụng đất, nhằm ổn định đời sống của người dân.